kość

1. pot. Coś rozeszło się, rozlazło się po kościach «coś skończyło się bez przykrych skutków»: Na szczęście sprawa jakoś rozeszła się po kościach i wszystko dobrze się skończyło. Cosm 12/2000.
2. pot. Czuć coś w kościach «odczuwać skutki wysiłku, zmęczenia, odczuwać ból, niedomagać na skutek starości, zmęczenia, przy zmianie pogody»: – Pada – i deszcz zaciera ślady. – Idzie na niż – i czują to w kościach. Z. Kruszyński, Na lądach.
3. pot. Dać komuś w kość «zmusić kogoś do dużego wysiłku, bardzo kogoś zmęczyć lub pokonać kogoś»: Co by nie mówić, to był równy chłop i zawsze sprawiedliwy. Musztrował, dawał w kość jak nikt, ale wszystko chodziło jak w zegarku, treningi, obozy. Za jego czasów sekcja kwitła. Sport 46/1977.
4. Do (szpiku) kości «do głębi, na wskroś, całkowicie, bardzo»: Uczepiony ręki ojca, zziębnięty do szpiku kości i głodny, rozglądałem się obojętnie dokoła. J. Brzechwa, Owoc. (...) otworzył ufnie oczy i – to, co ujrzał, wstrząsnęło nim tak, aż przeraził się do szpiku kości (...). J. Krzysztoń, Wielbłąd. (...) wiedział, że jego ziomkowie są do szpiku kości konserwatystami. Z. Herbert, Natura.
5. Grzać, wygrzewać kości, posp. gnaty (na słońcu, przy piecu) «grzać, wygrzewać się na słońcu, przy piecu»: Na darłowskich plażach tłumy ludzi. Kąpią się w morzu, opalają, grają w piłkę, wygrzewają kości, słuchają tranzystorów. H. Mąka, Piraci. Grzała gnaty na słońcu ku swobodzie, ku życiu, / Zapląsała radośnie na swym własnym odbiciu! B. Leśmian, Poezje.
6. książk. Kości zostały rzucone «stała się rzecz nieodwracalna, zapadła ostateczna decyzja»: A więc kości zostały rzucone – pomyślałem. Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego w Lublinie przekształcił się w rząd. W. Machejek, Rano.
7. Ktoś przy kości «o kimś (najczęściej o kobiecie) dobrze zbudowanym lub tęgim»: W fotelu obok mnie siedziała sobie Murzynka przy kości w starszym wieku i czytała gazetę. R. Antoszewski, Kariera.
8. pot. Połamać, pogruchotać, poprzetrącać, policzyć, porachować komuś żebra, kości, posp. gnaty «pobić kogoś dotkliwie, zbić kogoś mocno»: Kości bym ci poprzetrącał, ofiaro, gdybym tylko mógł zwlec się z posłania. Współ 17/1970. Oho – mruknął – zdaje się, że chcieliby nam policzyć kości... W. Terlecki, Odpocznij. (...) nosił się z zamiarem porachowania kości agentowi, jak go tylko spotka. E. Zegadłowicz, Zmory.
9. Strzeliło (komuś) w kościach «komuś poruszyły się stawy, wydając dźwięk»
10. Zmarznąć, przemarznąć na kość, do kości, posp. na gnat «bardzo zmarznąć, zesztywnieć z zimna»
Coś staje, stanęło komuś kością w gardle zob. gardło 2.
Człowiek bez kości zob. człowiek 3.
Dostać w kość zob. dostać 9.
Każdy kęs staje komuś kością w gardle zob. stanąć 1.
Kość niezgody zob. niezgoda 2.
Krew z krwi, kość z (czyjejś) kości zob. krew 21.
(Ktoś) dobry, poczciwy z kościami zob. dobry 2.
Ktoś z krwi i kości zob. krew 24.
Nie czuć kości zob. czuć.
Patrzeć, gapić się, wpatrywać się jak sroka w kość zob. sroka 3.
Rozprostować, wyprostować, prostować kości zob. rozprostować.
Skóra i kości zob. skóra 12.
Sterczą komuś kości zob. sterczeć.
Wieża z kości słoniowej zob. wieża.
Wyciągnąć kości zob. wyciągnąć 6.
Zebrać kości zob. zebrać.
Ziąb chodzi, przechodzi, przebiega komuś po kościach zob. ziąb.

Słownik frazeologiczny . 2013.

Look at other dictionaries:

  • kość — {{/stl 13}}{{stl 8}}rz. ż IVa, lm M. kośćści, N. mi {{/stl 8}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} twardy element szkieletu kręgowców, twór zbudowany z tkanki kostnej o barwie białawej, okrywającej szpik kostny : {{/stl… …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • kość — ż V, DCMs. kośćści; lm MD. kośćści, N. kośććmi 1. «część szkieletu ludzi i zwierząt, twardy twór barwy białawej zbudowany z tkanki kostnej» Kość czołowa, goleniowa, ogonowa, policzkowa. Kości długie, krótkie, płaskie. Zapalenie, złamanie kości.… …   Słownik języka polskiego

  • KOSC — ICAO Airportcode f. Oscoda Wurtsmith Airport (Michigan ; USA) see online …   Acronyms

  • KOSC — ICAO Airportcode f. Oscoda Wurtsmith Airport ( Michigan ; USA) see online …   Acronyms von A bis Z

  • kość słoniowa — {{/stl 13}}{{stl 20}} {{/stl 20}}{{stl 12}}1. {{/stl 12}}{{stl 7}} twarde tworzywo najczęściej z zębów (kłów) słoni i hipopotamów, używane do wyrobu przedmiotów ozdobnych, biżuterii, czasem do inkrustowania : {{/stl 7}}{{stl 10}}Szkatułka z kości …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • kość niezgody — {{/stl 13}}{{stl 7}} przyczyna konfliktu, sporu {{/stl 7}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • KOSC Wijgmaal — Infobox club sportif KOSC Wijgmaal …   Wikipédia en Français

  • na kość — {{/stl 13}}{{stl 7}} o zmarznięciu, zamrożeniu, zeschnięciu się: dotkliwie, bardzo mocno, aż do zupełnego stwardnienia : {{/stl 7}}{{stl 10}}Zmarznąć na kość w zimnym pomieszczeniu. Lody w zamrażalniku zamarzły na kość. Chleb zesechł się na kość …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

  • Greg Kosc — Gregory John Kosc (born April 27 1949 in Bridgeport, Connecticut) is a former umpire in Major League Baseball who worked in the American League from 1976 to 1999. He officiated in the World Series in 1987 and 1997, and in the All Star Game in… …   Wikipedia

  • dostać w kość — {{/stl 13}}{{stl 7}} doznać wielu przykrości, wiele wycierpieć, przeżyć porażkę, być poddanym ostrej dyscyplinie : {{/stl 7}}{{stl 10}}Dostać w kość w wojsku. Dostać w kość od życia. {{/stl 10}} …   Langenscheidt Polski wyjaśnień

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.